نامه شرکت آریا ژنتیک به استاندار محترم اردبیل در خصوص بررسی مشکلات دامپروری استان
با عرض سلام و ادب
هدف از نگارش اين نامه خدمت جنابعالي بررسی مسائل و مشکلات دامداران محترم استان و ارائه راهکارهای علمی و عملی جهت فائق آمدن به این مشکلات و در آخر پيشنهاداتي جهت واگذاري امور اجرايي خواسته شده جهت ايجاد تحول در بخش دامپروري به اين شركت مي باشد.چنانچه این پیشنهادات در یک همت عالی، توجه و هدف غایی، مسئولیت شناسی و آینده نگری به مرحله اجرا در آید، همان وضعیت مطلوب برای دامداران، خانواده آنها و آیندگانشان پدید خواهد آمد که برای دامداران کشور هندوستان به وجود آمده است. دامداران کشور هندوستان در قالب اتحادیه دامداران در شهر آناند كه اكنون با نام شهر شير خوانده مي شود خود تولید میکنند، خود فرآوری میکنند و خود به بازار عرضه میدارند. ایستگاههای جمع آوری شیر که کلاً زیر نظر اتحادیه فعالیت دارند، در هر روز شیر دامدار را حتی در مقیاس یک کیلو تحویل گرفته و بهای آن را با توجه به تمایل دامدار نقدا پرداخت کرده و یا پارچه، علوفه و ... تحویل می دهند. شیر های کم کیفیت هم در کارخانجات شکلات سازی متعلق به اتحادیه به انواع آبنبات تبدیل می شود. و در یک جمله تمامی کارهای خود را خود انجام داده و منت از حاتم طایی نمی برند.
برخی پیشنهادات و انتقادات از دل سوخته، با نیت خیر و از افق روشن بر می خیزد، راه را نشان می دهد، راهکار را می گوید و امید را بارور می سازد و چنانچه به آن التفات شود می تواند ناله و فغان را به گلبانگ سر بلندی تبدیل کند. بدیهی است خواندن، شنیدن و عدم عمل به آن موجب خسران و سر در گمی فردی و جمعی خواهد شد، همان خسران و مشکلی که مدتهاست یقه دامدار را چون چسب دو قلو گرفته و ول کن آن نیست.
بسیاری از کارشناسان صنعت دامپروری معتقدند که این صنعت پس از صنعت نفت دومین صنعت کشور محسوب میشود که به همین دلیل لازم است، جلسات متعددی از سوی کارشناسان، مسئولان و تولیدکنندگان جهت بررسی و رفع چالشهای این صنعت برگزار شود. از استاندار محترم تقاضا داريم در تداوم تشکیل اینگونه جلسات دستورات لازم را مبذول فرمایند تا شاید گوشهای از مشکلات این صنعت منعکس و برای رفع آن چاره ای اندیشیده شود.
مشكلات دامپروران منطقه:
- تأخیر در دریافت وجه شیر از سوی کارخانجات و عدم نقدینگی
- بالا بودن بهره های بانکی
- توجه نکردن به مقوله تحقیقات و استفاده نکردن از نظر مشورتی استادان و پژوهشگران دامپروری
- کمبود علوفه و گرانی آن
- عدم کاربرد تخصصی کارشناسان در تولید
- عدم ثبات قيمت شير و گوشت
- عدم اخذ ركورد و اطلاعات صحيح جهت به كارگيري در برنامه هاي اصلاح نژادي و كاهش پتانسيل ژنتيكي دام
- كمبود اطلاعات تخصصي دامداران در زمينه پرورش از جمله شيردوشي، تغذيه، زمان صحيح تلقيح مصنوعي و ...
- عدم ارائه شناسنامه دامي جهت اطلاع خريدار هنگام خريد و آگاهي از شجره دام
- عدم رعايت موازين ساخت و راه اندازي جايگاه دام
راهكارهاي اجرايي جهت فائق آمدن به مشكلات ذكر شده:
- تخصیص زمین منابع طبیعی به دامپروران جهت کشت علوفه و کاهش هزینه تغذیه
- آموزش دامپروران همزمان با ساماندهی این بخش
- تمدید باز پرداخت تسهیلات دامداران
- اعمال برنامه هاي اصلاح نژادي
- توجه به امر خصوصی سازی
- خرید تضمینی گوشت و شیر با احتساب قیمت تمام شده
- درک صحیح از اشتغال زا بودن این بخش با کمترین سرمایه گذاری
- بومی سازی تکنولوژی تولید پنیر با طعم های مختلف چون گردويي، پسته اي، سبزيجات و...
- نرم افزاری شدن مدیریت واحدهای دامپروری و ورود و خروج و فروش دام
- ترویج پرورش دامها و حیوانات غیر متداول در منطقه نظیر بوقلمون و بلدرچين، كبك و ...
- رفع مشکلات دامداران در ارتباط با کمبود علوفه و مواد خوراکی و دارویی با ایجاد انبارهای مخصوص علوفه و مواد خوراکی که در زمان کمبود، عرضه را افزایش دهند
- انجام طرح های تحقیقاتی مستمر در زمینه شناخت مشکلات دامداران و عدم تولید در حد بهینه و شناخت عوامل موثر بر آن تا نتایج آن در سیاستگذاری ها استفاده شود
- آموزش غنی سازی کاه به دامداران
- جایگزینی دامهای پر تولید به جای دامهای بومی کم تولید
- واگذاری امور پیگیری مسایل و مشکلات دامپروران به يك تشكل مستقل خصوصي و بررسی دقیق قیمت گوشت و شیر و قیمت تمام شده گوشت و شیر، قرارداد با کشتارگاهها، سازماندهی خرید و فروش دام، برگزاری جشنواره دام نمونه استانی، حذف دلالان با عرضه مستقیم گوشت به بازار، قیمت گذاری با توجه به کیفیت گوشت و شیر و عرضه آن، که این امر موجب مدیریت صحیح و علمی دامداران نیز خواهد شد
- احداث کارخانه تهیه بلوکهای خوراك كامل دام
- هويت دار كردن دام با استفاده از تگ يا ميكروجيپ هاي هوشمند
- تأمین اعتبار لازم جهت جلوگیری از انقراض دامهای بومی و طیور بومی، لاری و سرابی
- ارائه مدرک فنی قبل از صدور پروانه تأسیس یا بهره برداری به سرمايه گذاران اين بخش
- اجرای دقیق برنامه های اصلاح نژادی
- توسعه آموزش تکنیک های نوین دامپروری همزمان با سازماندهي اين بخش
- الزام سرمایه گذاردن بخش به پیروی از استانداردهای ارائه شده
- استفاده گسترده از متخصصان و کارشناسان دامپروری در مزارع پرورش و الزام قانونی بکارگیری آنها
- بررسی نقشه های ساختمانی بر اساس اقلیم و مراجع علمی جدید تا با توجه به هزینه های سنگین ساختمان دامداریها با الگوی نوین در جهت کاهش هزینه ها منطبق باشد.
توضيحات تكميلي در مورد برخي از راهكارهاي ارائه شده
هويت دار كردن دام با استفاده از تگ يا ميكروجيپ هاي هوشمند
با ايجاد شبكه اطلاعاتي به صورت آنلاين مي توان به تمام اطلاعات دام دسترسي پيدا كرد. همچنين مي توان نقل و انتقال دام را از طريق كد شناسايي انجام داد ضمن اينكه ثبت و گزارش گيري هر دام توسط اين كد صورت گيرد.
با توجه به اهميت صنعت پرورش گاو در كشور كاربرد سيستم هاي نوين و مكانيزه ،نقش بسزايي در جهت پيشرفت و توسعه اين صنعت ايفا مي نمايد .
در سيستمهاي فعلي مديريتي و پرورشي در خصوص ثبت مشخصات و جمع آوري اطلاعات و دستيابي به سوابق گاوها مستلزم صرف نيروي انساني و زماني و مكاني بوده و با توجه به تفسيرهاي نظري و فردي هميشه اين اطلاعات و آمار داراي معايب فراواني با درصد هاي بالايي از خطا و اشتباهات همراه بوده است .
اين فن آوري ،كاملترين و جامعترين اطلاعات و آمار را از وضعيت گاوها ارائه كرده و بطور كلي با بهره گيري از اين سيستم ،اطلاعات گاوها از زمان تولد تا انتهاي عمر مشخص گرديده و بسرعت قابل شناسايي و در نهايت امكان ابراز نظر و تفسير حقيقي و راستين ميسر ميگردد .
هر ميكروچيپ داراي يك كد اختصاصي بوده و امكان تغيير كد و يا تشابه كد وجود ندارد، پس از نصب از بين نمي رود ،فاسد نمي شود ، نياز به تعمير نداشته و در طول عمر گاو و در محل نصب باقي و محفوظ ميماند .
در خصوص محل نصب ميكروچيپ در گاو بهترين محل در ناحيه گوش ميباشد كه به صورت آويز گوشي به لاله گوش حيوان پرچ ميگردد. (مانند پلاك هاي شناسايي كه به گوش پرچ ميشود)
سيستم كاري ميكروچيپ براساس شناسايي توسط فركانس هاي راديويي ميباشد .
دستگاه ديگري در كنار اين چيپ كار ميكند كه وظيفه بازخواني و ثبت اطلاعات را به عهده دارد .دستگاه باز خوان امواج راديويي را به ميكروچيپ ارسال كرده و با توجه به اطلاعات موجود در ميكروچيپ اطلاعات مذكور از طريق ميكروچيپ به دستگاه بازخوان منعكس و برروي صفحه نمايش دستگاه بصورت كد هاي شناسايي قابل روئيت خواهد بود.
دستگاه بازخواني و ثبت اطلاعات در فاصله زماني بسياركوتاهي اعلام را ارسال و دريافت مينمايد .
دستگاه بازخوان با قابليت اتصال به كامپيوتر ميتواند اطلاعات ثبت شده و دريافتي را به بانك اطلاعات وارد نمايد .
اطلاعات گاوها در اين بانك ذخيره و پردازش شده و پرورش دهندگان گاو ميتوانند بواسطه اين سيستم كليه امور مديريتي و پرورشي مزارع خودرا به صورت بهينه اجرا كنند.
- مزاياي استفاده از دستگاه تعين هويت گاو به روش ميكرو چيپ :
- ثبت مشخصات و تعيين هويت گاو(نژاد – سن – جنسيت – محل تولد – رنگ – وزن و … )
- اخذ شجره نامه گاو
- احراز مالكيت فعلي و ثبت سوابق مالكين قبلي
- تعين سوابق بهداشتي و پيشگيري ، تشخيص و درمان و عمليات دامپزشكي
- مديريت پرورش
- مديريت تغذيه
- ثبت مشخصات جنين و وضعيت بارداري
- مديريت كشتارگاه و وضعيت لاشه
- خريد و فروش گاو بصورت آن لاين
- قابليت رديابي گاو هاي مفقود شده
- صدور شناسنامه الكترونيكي براي گاو
- ايجاد سيستم بيمه براي گاو
جایگزینی دامهای پرتولید با گاوهای بومی کم تولید
طبق آمار سال 1385 هم اکنون بالغ بر 303 هزار رأس دام سنگین کم تولید در مناطق روستایی در استان موجود است که کمترین بازدهی اقتصادی را دارند و در عین حال بخش عمده ای از علوفه و جو استان را مصرف می کنند؛ اعلام شود که به هر روستایی در مقابل 2 تا 3 دام بومی کم تولید دو تلیسه اصلاح شده تحویل میگردد و بدون تردید در مدتی کمتر از 3 سال تعداد دام اصیل استان بالغ بر150 هزار رأس علاوه بر 22 هزار رأس دام اصیل موجود، افزایش می یابد.
نحوه پرداخت بهای این تلیسه ها توسط روستاییان می تواند به این شکل باشد که بابت گوشت دامهای تحویلی آنها قیمت روز محاسبه و مابقی آن طی چندین سال از شیر تحویلی آنها اخذ گردد.
اگر چه بسیاری از انجام کارهای بزرگ وحشت دارند و با هزاران دلیل ذهنی و استدلالهای کتابی سعی می کنند برنامه ریزان را از عواقب کارهای بزرگ بترسانند، ولی در یک برنامه زمانبندی شده دقیق و واگذاری این فعالیت به بخش خصوصی این فعالیت قابل انجام است. امکانات موجود استان اعم از تعداد زیاد مهندسان دامپروری اگر به خوبی سازماندهی شوند از پس این تصمیم بزرگ و اساسی بر می آیند. درآمد روستاییان و دامداران خرده پا افزون شده و تمام فعالیتهای بطئی و کند اصلاح نژادی، دو رگ گیری و تأمین تلیسه از منابع داخلی نيز میتواند در کنار این طرح گسترش یابد.
احداث كارخانه تولید بلوک های خوراک کامل دام
حجيم بودن و پايين بودن هضم پذيري و فقير بودن از نظر مواد مغذي از مشكلات اصلي كاربرد پس ماندهاي كشاورزي در تغذيه دام مي باشد بر اساس آزمايشات انجام شده ، دستيابي به فناوري بلوكهاي خوراك كامل دام، راه حل پاسخگويي به مشكلات و محدوديتهاي ذكر شده براي بهبود وضعيت تغذيه دام محسوب مي شود . بلوك خوراك كامل دام محصولي است كه در آن علوفه و مواد خشبي به همراه مواد متراكم و افزودني هاي غذايي از جمله مواد معدني و ويتامين ها كاملا مخلوط شده و به صورت بلوكهاي فشرده شده به اندازه 40*50 سانتي متر مربع و با وزن هاي 15-24 كيلو آماده مي شود كه مي تواند غذاي كامل روزانه يك يا چند دام را تامين نمايد.
این بلوکها تمام نیاز های غذایی کامل اعم از مواد مغذی لازم برای دامها بویژه گاوهای دو رگه و گاومیش که آمار آنها در سطح دامداریهای سنتی و روستایی استان بالاست را تامين مي كند. دامداران به دلیل نا آشنایی با این تکنولوژی، حاضر به سرمایه گذاری بی محابا نیستند و دولت بایستی یارانه ای کافی در نظر بگیرد.
با توجه به تأثیر 70-60 درصدی هزینه خوراک دام بر نرخ تمام شده تولیدات پروتئینی با تغذیه کامل دامهای روستایی می توان به بروز تحول مثبت امیدوار شد. در حال حاضر تغذیه ناکافی و غیر کارشناسی دامها و ... هزینه زیادی را به دامداران تحمیل می کند.
تكنولوژي به كار رفته در كارخانه توليد بلوكهاي مواد مغذي از كشور هندوستان اقتباس شده و ماشين آلات آن از اين كشور تامين مي شود.
هندی ها تولید شیر خام را در ظرف مدت 10 سال و با همان تعداد دام 2 برابر کرده اند.
با احداث واحدهایی در مناطقي از استان که قطب كشاورزي و دامپروري می باشد می توان خوراک دام روستاها را با کمترین هزینه تأمین کرد تا ضمن کاهش هزینه حمل و نقل، تغذیه دامها نیز بهبود یابد.
مزايا:
مواد مغذي مانند پروتئين، انرژي، مواد معدني، چربي و ويتامينهاي مورد نياز دامهاي مختلف به طور متوازن در قالب اين بلوكها قابل تامين مي باشد.
مواد تشكيل دهنده اين بلوكها در شكمبه حيوان ،شرايط محيطي و شيميايي مطلوب و متعادلي را فراهم مي كند كه اين حالت در حفظ سلامت دام موثر است.
قابليت هضم مواد مغذي توسط دام بهبود مي يابد
جلوگيري از امكان جدا سازي مواد خوش خوراك جيره توسط دام كه منتج به حذف پس آخور شده و كاهش هزينه تغذيه و افزايش بهره وري را در پي خواهد داشت.
دامها به دليل فشرده بودن خوراك كامل نمي توانند مواد غذايي خوش خوراك جيره را از كاه و بقاياي گياهي جدا نمايند بلكه تمام محتويات بلوكها به طور يكنواخت مصرف مي شود.
در قالب بلوكهاي خوراك كامل ،مواد افزودني و مواد مغذي به طور متوازن و به راحتي به جيره اضافه شده كه موجب تقويت فعاليت و رشد ميكروبهاي مفيد شكمبه،پايداري عمل تخميرمواد غذايي و افزايش عملكرد تغذيه اي و توليد در دام خواهد شد
حمل و نقل، نگه داري، انبار داري و مصرف اين بلوكها در تغذيه دامها راحتتر است، به همين سبب در زمان خشكسالي، سيل و زلزله استفاده از بلوكهاي خوراك كامل در تغذيه دامها مي تواند راه گشا باشد.
اعمال برنامه های اصلاح نژادی
همواره از بنیادی ترین امور توسعه صنعت دامپروری بوده که دستاوردهای زیادی را نیز به دنبال داشته است.
بالا رفتن قدرت سازگاری دام تحت هر شرایط محیطی، افزایش ایمنیت در آن نسبت به انواع بیماریها، افزایش تولید، کاهش هزینه ها و سرانجام افزایش بازده اقتصادی دامدار از ثمرات برنامه های اصلاح نژادی می باشد. بر همین اساس مطالعات انجام شده برای تغییرات موجود در فرمول ژنتیکی دام به عنوان راهبردی در افزایش سود اقتصادی و راندمان تولید همواره حائز اهمیت بوده و الگوی تغذیه ای مناسب، مدیریت پرورش صحیح و سلامت و بهداشت دام با معرفی نژاد مناسب به ثمر می نشیند.
مهمترین ابزار اصلاح دام دستیابی به اطلاعات و عملیات رکوردگیری در دام می باشد که به علت پر هزینه بودن رایج نشدن فرهنگ رکورد گیری و عدم درک اهمیت آن امکان گسترش عملیات اصلاحی متناسب با نیاز دامی کشور و دستیابی به اهداف اقتصادی تولید کنندگان و برنامه های ملی تحقق نیافته است.
در گاوداری های صنعتی اعمال برنامه های اصلاحی به صورت منسجم تر و گسترده تر در حال اجرا است. تکثیر دامهای برتر و با کیفیت مناسب و انتخاب شده از دیگر ابزار برنامه های اصلاح دام است که از طریق تلقیح مصنوعی صورت می پذیرد.
سابقه تکثیر دامهای برتر با انجام عملیات تلقیح مصنوعی به سال 1329 شمسی بر می گردد که متأسفانه با رکورد گیری و ثبت مشخصات دقیق دامها همراه نبوده است.
اگر عملیات اصلاح نژادی در جمعیت حیوانی یعنی رکوردگیری، ثبت مشخصات دقیق، تجزیه صحیح داده ها و انتخاب و تکثیر به موقع و مناسب دامهای برتر به خوبی انجام شود میزان بهبود ژنتیکی در هر جمعیت حیوانی افزایش خواهد یافت.
با توجه به مشكلات عديده مندرج و دلايلي كه هرگز توليد كننده مقصر نبوده و تنها جرم آنها سعي در اشتغال زايي ، توليد و خود كفايي در اين آشفته بازار تصميم گيري ها بوده است. متاسفانه هر روز شاهد تعطيلي واحدهاي دامپروري هستيم و تعدادي نيز نيمه تعطيل و تعداد زيادي از افراد شاغل در اين واحدها نيز بيكار شده و بانكها با وارد كردن فشار مضاعف در اين اوضاع و احوال ورشكستگي تحميل شده به توليدكننده ؛ سعي در وصول تسهيلاتي دارند كه توليد كنندگان قادر به تامين مالي جهت فعال نمودن واحد خود و پرداخت اقساطشان نمي باشند. لذا از مسئولين محترم و زحمتكش استان تقاضا داريم جهت تاييد اين موضوع با بازديد از واحد هاي تعطيل شده صحت و درستي اين موضوع ذكر شده را از نزديك لمس و تدابيري اتخاذ نمايند.
جناب آقاي استاندار از جنابعالي استدعاي عاجزانه داريم با استعانت از خداوند متعال و درايتي كه از جنابعالي سراغ داريم و حمايت مسئولين متعهد بر رفع معضلات ذكر شده عنايتي خاص مبذول داريد و نظري بر حال بي رمق دامداران بياندازيد.
توليد كننده حق نمك بر گردن كليه اقشار دارد نان و ماست او بر سفره عرفا و فقرا و نان و چلو گوشت او بر سفره اغنيا هر بامداد نيمروز و شبانگاه گسترده است اما كمتر كسي به مرارتها و مشقات او نظاره مي كند.اهميت توليد غذا و كم توجهي به حل مشكلات توليد كنندگان اهميت اين بخش را دچار ترديد كرده است اما علي رغم اين موضوع مي دانيم كه حركت چرخهاي اقتصادي كشور، رسيدن به قله هاي استقلال و خودكفايي و رشد سياسي ، اجتماعي و فرهنگي هر جامعه اي با تلاش اين قشر زحمتكش به ثمر مينشيند. مشكلاتي كه ذكر شد دامداران استان را در معرض از هم پاشيدگي قرار داده است.
براي رهايي از تمامي مشكلات و روشن نگه داشتن چراغ شغل شريف و كهن دامداري ، نقطه نظرات بيان شده مي تواند به عنوان پايه اي سالم، سازنده و مستحكم مورد استفاده قرار گيرد. شك نيست كه با توجه به سيستم فكري و كاري استاندار محترم و توجه خاص و خالصانه ايشان به امور كشاورزي و دامپروري و مساعدتهايي كه مبذول خواهند داشت، دستيابي و دسترسي به اين مهم زياد هم مشكل نيست.
تعهد بدون تخصص نه فقط قادر نيست گره از مشكلات را بگشايد ، بلكه با همه فداكاريها و جانفشاني هاي شخص غير متخصص گرچه افكارش با نيات خير همراه باشد ولي به سبب نا آگاهي ها تصميماتي اتخاذ مي نمايد كه با حيطه فعاليتش مغايرت داشته و در بسياري از موارد به كل برنامه تعيين شده خسارت فراوان و جبران ناپذير وارد مي سازد. از طرف ديگر تخصص بدون احساس مسئوليت دست كمي از مورد قبلي نداشته و متخصص بدون مسئوليت در روند كار خود گام به عرصه لاابالي گري گذاشته و به جامعه لطمه وارد مي سازد بدين ترتيب از پيشرفتها جلوگيري شده و اصلاحات را به ناكامي سوق ميدهد.
با عنايت به برنامه چشم انداز 20 ساله كشور كه رعايت اصل 44 قانون اساسي به زيبايي و شفاف در آن ترسيم شده و به اميد اينكه فتح بابي جهت رفع مشكلات دامپروري استان باشد، ضمن اينكه اميدوارانه چشم انتظار اقدامات مثبت و سازنده هستيم، از مسئولين مربوطه و استاندار محترم درخواست مي شود با توجه به تعهد و تخصصي كه اين شركت دارا مي باشد خواستار مساعدت با درخواستهاي ذيل جهت ساماندهي به بخش دامپروري مي باشيم.